روز پنجشنبه 14 مارس 2019 یک روز تاریخی و نقطه عطفی در تاریخ سینمای هند بود. در 14 مارس 1931 اولین فیلم ناطق سینمای هند به اسم Alam Ara اکران شد که انقلابی در زمینه صدا و موسیقی در سینمای هند ایجاد کرد. تا قبل از اکران فیلم Alam Ara فیلم ها در سینمای هند بدون صدا اکران می شدند و با این فیلم تماشاگران برای اولین بار صدای بازیگران و آواز خواندن آنها را شنیدند. این فیلم در سینما مجستیک بمبئی اکران شد و مردم بسیار زیادی برای دیدن این فیلم در صف بودند و پلیس کار سختی برای کنترل تماشاگران این فیلم داشت. درباره آهنگساز این فیلم اطلاعات زیادی وجود ندارد اما ما می دانیم که وزیر محمد خان اولین خواننده سینمای هند در دوران ناطق سینمای هند بود. از آن زمان تا الان چیزهای زیادی تغییر نکرده است. هنوز آلبوم موسیقی یک فیلم می تواند بر روی کارنامه کاری یک بازیگر و سابقه کاری او اثرگذار باشد.هنوز هم ساخت یک آهنگ برای یک فیلم بالیوودی کار ساده و آسانی نیست و آهنگساز وتنظیم کننده و خوانندگان مرد و زن و طراح صحنه و طراح رقص و فیلمبردار و محل فیلمبرداری و بازیگران با استعداد که بتوانند این آهنگ ها را اجرا کنند ، نیاز است و ممکن است ساخت و اجرای یک آهنگ چندین ماه طول بکشد. برای ادای احترام به این روز مهم در تاریخ سینمای هند نگاهی می کنیم به 30 آهنگ تاثیرگذار تاریخ بالیوود.
آهنگ (Aaiye Mehrebaan – Howrah Bridge (1958
خواننده: آشا بوسل
آهنگساز: اُ پی نایار
شاعر: قمر جلال آبادی

تصور کنید که شما یک باشگاه شبانه داشتید و قهرمان و ضد قهرمان هردو روی میزهای جداگانه مشغول کشیدن سیگار بودند و مادهوبالای زیبا را که میکروفون در دست مشغول آواز خواندن است را تماشا می کردند. بسیاری این آهنگ عالی را در محل های مختلف دوباره استفاده کردند. این صحنه هزاران بار به شیوه های مختلف بازسازی شده است و هنوز هم صحنه ای به یاد ماندنی در تاریخ بالیوود است. هنوز ظرافت خیره کننده ای دارد. این آهنگ خودنمایی ریتمیک اُپی نایار بود.
آهنگ Suhana Safar – Madhumati (1958)
خواننده: موکش
آهنگساز: سالیل چودوری
شاعر: شلیندرا

موکش خواننده ای پر جنب و جوش بود. در این صحنه دیلیپ کومار در امتداد یک صخره در حرکت است و گاهی توقف می کند و فریاد می زند تا پژواک صدای خود را بشنود.او نگران از دست دادن همه چیزهایی است که در اطراف او وجود دارند. او در حومه شهر قدم می زند و در هرجایی کوه و درختان زیبا را می بینیم. او در امتداد یک صخره حرکت می کند و دیلیپ کومار به عنوان یک بازیگر تمام این چیزها را توصیف می کند. نسخه اولیه این آهنگ قطعا برای تماشاچیان هم ترسناک بود و هم یک عاشقانه غم انگیز.
آهنگ Khoya Khoya Chand– Kala Bazar (1960)
خواننده: محمد رافی
آهنگساز: اِس دی برمن
شاعر: شلیندرا

صدای محمد رافی در بسیاری از آهنگ ها بر روی دِو آناند بود مثل این آهنگ عاشقانه ملایم. آهنگ های دِو آناند با صدای محمد رافی تعریف می شوند. مثل دو آهنگ Tu Kahan Yeh Bata از فیلم Tere Ghar Ke Samne و یا آهنگ اصلی فیلم Jab Pyar Kisi Se Hota Hai. در سومین ورژن آهنگ Khoya Khoya Chand مهارت های دِو آناند نشان داده شدند. در این آهنگ عاشقانه دِو آناند رقص اردک انجام می دهد و این آهنگ باعث شد تا او ستاره رقص نامطلوب در آن زمان لقب بگیرد.
آهنگMere Saajan Hai – Bandini (1963)
خواننده: اِس دی برمن
آهنگساز: اِ دی برمن
شاعر: شلیندرا

اِس دی برمن یک آهنگسار بنگالی بود که آهنگ های محلی ای مثل Baul geet و Bhatiali را در کارنامه خود دارد. در این آهنگ او برای ناتان آواز می خواند و او کلمات را نمی تواند با صدای بلند فریاد بزند چون این واژه ها مستقیم از قلب او می آیند. پس از بیرون آمدن از زندان زنان او با دکتر جوانی که او را بسیار دوست دارد ( با بازی درمندرا) زندگی می کند و او خودش را به این مرد که بسیار او را دوست دارد نزدیک می بیند و تصمیم جسورانه ای می گیرد.صدای اِس دی برمن بر روی این صحنه زیبا تاثیر عمیقی گذاشته است سکانس بین ناتان و آشوک کومار.
آهنگ O Haseena Zulfonwali – Teesri Manzil (1966)
خواننده: محمد رافی
آهنگساز: اِس دی برمن
شاعر: مجروح سلطان پوری

از یک نقطه نظر این آهنگ تنها در بالیوود ساخته نشده است و دارای شخصیت خاص خودش است: هلن. هلن در این آهنگ با پادشاه رقص آن زمان یعنی شامی کاپور می رقصد.این آهنگ تنها آهنگ رقص بزرگ این فیلم نیست و در زمره آهنگ های فوق العاده شامی کاپور قرار نمی گیرد اما این یک آهنگ نمادین است برای کسانی که دوران اوج درخشش شامی کاپور را ندیده اند.
آهنگ Hooton Mein Aisi Baat – Jewel Thief (1967)
خوانندگان: لاتا منگشکار و بوپیندر سینگ
آهنگساز: اِس دی برمن
شاعر: مجروح سلطان پوری

این آهنگ یک آهنگ اوج محسوب می شود که هیجان فیلم Jewel Thief را چند برابر می کند. لاتا منگشکار یک آهنگ احساسی به یاد ماندنی را خوانده است که ویجانتیمالا با مهارت های رقص شگفت انگیز خود آن را اجرا می کند.او تلاش می کند تا با رقصیدن و آواز خواندن دِو آناند را از بیهوشی خارج کند در جایی که ممکن است او هوشیاری خودش را بدست نیاورد. کل آلبوم موسیقی این فیلم یک آلبوم بسیار پرفروش است اما این آهنگ قطعا یک آهنگ ویژه و خاص است.
آهنگ Jeena Yahan Marna Yaha – Mera Naam Joker (1970)
خواننده: موکش
آهنگساز: شانکار- جی کیشن
شاعر: شلیندرا

هر بازیگر به خاطر کارهایی که انجام داده است به یاد آورده می شود و بعضی چیزها هستند که برای تمام عمر یک بازیگر کافی است.راج کاپور قطعا کسی است که تا ابد در یاد همه باقی خواهد ماند. در این فیلم او به تماشاچیان می گوید که چگونه می خواهد در یاد آنها باقی بماند.این فیلم تاریخی برای همیشه در یاد تماشاچیان باقی می ماند هم به خاطر آهنگ های خود با صدای دلنشین موکش و هم به خاطر پایان غم انگیز فیلم با بازیگران فوق العاده ای که دارد.
آهنگ Jeevan Se Bhari – Safar (1970)
خواننده: کیشور کومار
آهنگساز: کالیان جی- آناند جی
شاعر: ایندیوار

این آهنگ شاید تصویری عالی از راجش کانا باشد در بالاترین سطح از دوران کاری فوق العاده ی او. این آهنگ درباره او نیست درباره چشمان اوست که او آن را طراحی می کند و در چشمان او شارمیلا تاگور است یک زیبایی بی نظیر که صحنه را با بازی زیبا و دلنشین خود نورانی می کند. این یک لحظه ساده است با صدای با صداقت کیشور کومار.
آهنگ Yeh Shaam Mastani – Kati Patang (1971)
خواننده: کیشور کومار
آهنگساز: آر دی برمن
شاعر: آناند بکشی

راجش کانا آهنگ های فوق العاده کم ندارد. همه جذابیت او و همه صلح فلسفی او در این آهنگ وجود دارد.او درباره عشق آزاد و توقف ناپذیر صحبت می کند. هر قطعه از شعر و موسیقی این آهنگ فوق العاده است.این یک آهنگ با معنا برای شنیدن فقط در غروب آفتاب است.
آهنگ Jab Tak Hai Jaan – Sholay (1975)
خواننده: لاتا منگشکار
آهنگسار: آر دی برمن
شاعر: آناند بکشی

امکان دارد که کسی طرفدار بالیوود باشد و از فیلم Sholay چیزی نداند؟ این آهنگ یک آهنگ ویژه در طبیعت است و نقشی بسیار مهم در هدف داستان گویی فیلم دارد. در این آهنگ هما مالینی را می بینیم که با مهارت های رقص خودش تماشاچیان را تحت تاثیر قرار می دهد و آمیتاب باچان که به دنبال پیدا کردن راهی برای نجات هما مالینی و درمندرا است و درمندارا که اسیر نقش منفی فیلم جبار سینگ با بازی امجد خان است.یک آهنگ بزرگ با صدای کلاسیک لاتا منگشکار. آهنگی شامل احساس و عشق و پایداری و درد و ظرافت.
آهنگ Ek Hasina Thi – Karz (1980)
خواننده: کیشور کومار
آهنگساز: لاکشمی کانت -پیاریلال
شاعر: آناند بکشی

هر آهنگ در این فیلم یک آهنگ بسیار موفق و پرفروش است. با این وجود این آهنگ ویژه دو بخش دارد. اولین آهنگ با صدای کیشور کومار به آهنگ Om Shanti Om تعلق دارد که ریشی کاپور زندگی گذشته خود که موجب فروپاشی او شده است را به یاد می آورد و بخش دوم آهنگ به اوج رسیدن فیلم است. در این آهنگ شخصیت منفی و اعمال بد او آشکار می شود. در این آهنگ از گیتار بسیار استفاده شده است و یک آهنگ راک واقعی در بالیوود است.
آهنگ Dil Cheez Hai Kya – Umrao Jaan (1981)
خواننده: آشا بوسل
آهنگساز: خیام
شاعر: شهریار

این آهنگ با صدای فوق العاده آشا بوسل و با اجرای شگفت انگیز رکا برای همیشه در یادها باقی مانده است.رکا در مقابل دوربین مهارت های رقص خود را نشان می دهد بدون آنکه از چشمانش برای انتقال پیامی مهم استفاده کند.او به ناامیدی گوش می دهد.او به این شکل می گوید چون سکوت می کند او را ترک می کند...
آهنگ Yaad Aa Raha Hai – Disco Dancer (1982)
خواننده: ویجی بندیکت
آهنگساز:باپی لاهیری
شاعر: فاروک کایزر

فیلم Disco Dancer بسیاری چیزها در موسیقی بالیوود تغییر داد.باپی لاهیری که با آر دی برمن در رقابت بود با این فیلم در صدر برترین آهنگساز های بالیوود قرار گرفت.تمام آهنگ های این فیلم بسیار پرفروش شدند. میتون چاکرابورتی با این آهنگ در یاد مخاطبان سینمای هند تا همیشه باقی مانده است.
آهنگ Mamiya Kero – Arjun (1985)
خواننده: شلیندرا سینگ و گروه کر
آهنگساز: آر دی برمن
شاعر: جاوید اختر

مطمئنا اغلب نمی توان گفت که سانی دئول مردی برای آهنگ های عالی است چون او اغلب با مشت های خودش صحبت می کند.با این وجود این آهنگ در اوایل دوران کاری او یک مرد جوان عصبانی را توصیف می کند.کسی که بدون ترس برای جامعه خود تلاش و مبارزه می کند.
آهنگ Na Jaane Kaha Se Aayi Hai – Chaalbaaz (1989)
خوانندگان: آمیت کومار و کاویتا کریشنا مورتی
آهنگساز: لاکشمی کانت و پیاریلال
شاعر: آناند بکشی

ساروج خان در این آهنگ یکی از بهترین طراحی های رقص خود را انجام داده است و سری دیوی نیز به او کمک کرده است و شاید تعجب کنید اما سانی دئول هم در این آهنگ بسیار خوب است. یک آهنگ سرگرم کننده با تم و ریتمی بسیار عالی در باران و زمان های کمدی بسیار خوب با ترکیب جذاب سری دیوی و سانی دئول.
ادامه دارد...
ترجمه:amir